Pracownia Etologii

Kierownik: Ewa Joanna GODZIŃSKA

Zespół: Jerzy A. Chmurzyński (profesor emerytowany), Julita Korczyńska, Beata Symonowicz, Anna Szczuka, Andrzej Wnuk (doktorant)

Profil badań

Prowadzimy prace badawcze w dziedzinie etologii, socjobiologii i neurosocjobiologii owadów społecznych. Szczególnie interesuje nas analiza wielokierunkowego przepływu informacji pomiędzy różnymi poziomami organizacji istniejącymi w społeczeństwach owadów, a także ontogeneza i neurochemiczne korelaty zachowań agresywnych i społecznych mrówek. Najważniejsze zagadnienia podejmowane w naszych obecnych badaniach to etofarmakologiczna analiza neurochemicznych mechanizmów leżących u podłoża różnych odmian zachowań agresywnych mrówek z różnych podrodzin (Formicinae i Myrmicinae) oraz wpływ kontekstu społecznego na ekspresję/supresję różnych elementów zachowania mrówek. Staramy się też określić wpływ statusu behawioralnego (opiekunka versus zbieraczka) na zachowanie i fizjologię robotnic mrówek oraz zidentyfikować behawioralne, morfologiczne, fizjologiczne i neurochemiczne korelaty dojrzewania behawioralnego mrówek oraz tak zwanej rewersji behawioralnej, czyli powrotu zbieraczki do statusu behawioralnego opiekunki.

Metody:

• manipulacje ontogenezą i kontekstem społecznym u mrówek (inżynieria społeczna)
• analiza nagrań zachowań mrówek („The Observer”)
• ostre i chroniczne podawanie amin biogennych
• analiza zawartości amin biogennych oraz aminokwasów w mózgach mrówek za pomocą wysokoprężnej chromatografii cieczowej (HPLC)

Aktualna działalność badawcza

• wpływ kontekstu na zachowania agresywne, procesy neurochemiczne oraz skutki podawania amin biogennych u mrówek z dwóch podrodzin (Formicinae i Myrmicinae)
• ontogeneza zachowania mrówek: behawioralne, anatomiczne i neurochemiczne korelaty dojrzewania behawioralnego i rewersji behawioralnej
• czynniki kształtujące zachowania opiekuńcze, zachowania eksploracyjne oraz odpowiedzi na potencjalny materiał budowlany u robotnic mrówki ćmawej (Formica polyctena)
• polimorfizm genetyczny w koloniach rudych mrówek leśnych

Wybrane publikacje

Szczuka A., Korczyńska J., Kieruzel M., Godzińska E. J. (2011) The effects of presence of homo- and allospecific nestmates on survivorship of isolated workers of the obligatory slave-making amazon ant species (Polyergus rufescens) and their slaves (Formica fusca) (Hymenoptera: Formicidae). Sociobiology, 57: 361-376.

Wnuk A., Wiater M., Godzińska E. J. (2011) Effect of past and present behavioural specialization on brain levels of biogenic amines in workers of the red wood ant Formica polyctena. Physiological Entomology, 36: 54-61.

Korczyńska J., Gajewska M., Pilot M., Czechowski W., Radchenko A. (2010) Genetic polymorphism in „mixed” colonies of wood ants (Hymenoptera: Formicidae) in southern Finland and its possible origin. European Journal of Entomology, 107: 157-167.

Czechowski W., Marko B., Godzińska E. J. (2009) Corpse carrying in ants (Hymenoptera: Formicidae): behavioural side effect of aggressive arousal or competitive signalling? Polish Journal of Ecology, 57: 341-352.

Szczuka A., Godzińska E. J. (2008) Effect of chronic oral administration of octopamine on the expression of predatory behavior in small groups of workers of the red wood ant Formica polyctena (Hymenoptera: Formicidae). Sociobiology, 52: 703-728.