Imprezy 90-lecia Instytutu Nenckiego

Centralne uroczystości obchodów 90-lecia Instytutu Nenckiego odbyły się w dniach 4-5 grudnia 2008 r.

NAUKI BEHAWIORALNE W INSTYTUCIE NENCKIEGO: TRADYCJE, TERAŹNIEJSZOŚĆ, PERSPEKTYWY

Trochę historii

W działalności naukowej Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN bardzo ważną rolę odgrywały, odgrywają i – mamy nadzieję – będą nadal odgrywać nauki behawioralne. Instytut Nenckiego ma pod tym względem bogatą i chlubną przeszłość. Przedstawicielami – i to wybitnymi – nauk behawioralnych było aż czterech dyrektorów Instytutu: Romuald Minkiewicz, Jan Dembowski, Jerzy Konorski i Kazimierz Zieliński. Na terenie Instytutu działało też wielu innych wybitnych badaczy zachowania zwierząt, wśród których należy wymienić zwłaszcza tak zasłużone postacie jak Jadwiga Dąbrowska, Janina i Jan Dobrzańscy, Elżbieta Fonberg, Piotr Korda, Wacława Ławicka, Irena Łukaszewska, Stefan Sołtysik, Raja Szlep, Wanda Wyrwicka i wielu innych.

Obecnie w Instytucie Nenckiego nauki behawioralne są uprawiane w wielu zespołach badawczych, m. in. w Pracowni Badań Przedklinicznych Chorób Neurodegeneracyjnych, Pracowni Etologii, Pracowni Neurobiologii Molekularnej, Pracowni Neurobiologii Rozwoju i Ewolucji, Pracowni Neuroplastyczności, Pracowni Neuropsychologii, Pracowni Obronnych Odruchów Warunkowych, Pracowni Plastyczności Układu Nerwowo-Mięśniowego, Pracowni Procesów Reinerwacyjnych, Pracowni Układu Limbicznego i Pracowni Układu Wzrokowego. Możemy się poszczycić znaczącymi osiągnięciami w tej dziedzinie (liczne publikacje w czołowych czasopismach, m. in. PNAS), opracowaniem wielu własnych, nowatorskich modeli badawczych, częstym stosowaniem interdyscyplinarnego podejścia i wielu nowoczesnych metod i technik behawioralnych.

Pracownicy Instytutu Nenckiego odegrali też ważną rolę w założeniu w r. 1987 Sekcji Etologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego (pierwsza Przewodnicząca: E. J. Godzińska), a następnie w przekształceniu jej w r. 1991 w Polskie Towarzystwo Etologiczne (PTEtol.) (Prezes-Założyciel: J. A. Chmurzyński). Polskie Towarzystwo Etologiczne ma siedzibę w budynku Instytutu, tam też odbywają się jego comiesięczne posiedzenia, stanowiące bezpośrednią kontynuację seminariów etologicznych organizowanych w Instytucie Nenckiego przez J. A. Chmurzyńskiego począwszy od r. 1966, czyli już od 42 lat. Pracownicy Instytutu stanowią znaczny procent członków Towarzystwa, odgrywają też ważną rolę w jego obecnych władzach.

Krajowe Centrum Doskonałości „Mózg I Nowe Drogi terapii” (MIND)
przy Instytucie Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN

Za kilka tygodni w ramach Krajowego Centrum Doskonałości MIND przy Instytucie Nenckiego przewiduje się uruchomienie nowoczesnego laboratorium do doświadczeń behawioralnych i elektrofizjologicznych wyposażonego w specjalistyczną aparaturę i sprzęt najnowszej generacji. Stworzenie tego laboratorium stało się możliwe dzięki zatwierdzeniu do finansowania w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego (SPO-WKP) naszego projektu inwestycyjnego pod nazwą „Kompleksowe Stanowisko do Badań Diagnostycznych i Testowania Leków na Modelach Zwierzęcych”. Laboratorium to zapewni znacznie wyższą jakość badań behawioralnych na gryzoniach normalnych i transgenicznych, pozwoli też na opracowanie nowych technik diagnostyczno-terapeutycznych w zaburzeniach układu nerwowego i nowych modeli zwierzęcych.
W skład laboratorium wejdą trzy komplementarne stanowiska doświadczalne oraz zaplecze do przechowywania i hodowli zwierząt doświadczalnych (regały indywidualnie wentylowane).

  • Stanowisko do badań behawioralnych na gryzoniach

    Wyposażone w aparaturę umożliwiającą automatyczną rejestrację i analizę obrazu służyć będzie do badania funkcji poznawczych (w tym procesów pamięci i uczenia się), emocjonalnych (w tym poziomu lęku, depresji, zachowań socjalnych i agresji) oraz ruchowych (w tym sprawności motorycznej). Umożliwi to m.in. badanie wpływu na zachowanie w różnych aspektach selektywnych uszkodzeń układu nerwowego, efektu działania środków farmakologicznych, procesu starzenia się etc. Automatyczna rejestracja i analiza obrazu pozwoli na kompleksowe badanie zachowania, zobiektywizuje i znacznie ułatwi proces zbierania danych doświadczalnych dając nową jakość badań behawioralnych.

  • Stanowisko do badań elektrofizjologicznych aktywności mózgu

    Rejestracja elektrycznej aktywności mózgu przy pomocy techniki analizy potencjałów polowych in vivo śródoperacyjnie i u swobodnie poruszających się zwierząt pozwoli na zbadanie reakcji układu nerwowego na różne czynniki (m.in. środki farmakologiczne), a następnie korelowanie tej reakcji z zachowaniem i zmianami czuciowo-ruchowymi.

  • Stanowisko do badań elektrofizjologicznych układu ruchowego

    Umożliwi określenie nawet bardzo subtelnych deficytów czuciowo-ruchowych, które mogą nastąpić w rezultacie uszkodzeń mózgu, chorób neurodegeneracyjnych, działania środków farmakologicznych etc. Wyspecjalizowane testy umożliwią nie tylko ilościowa analizę upośledzenia, ale też jakościowe określenie, na którym z poziomów koordynacji ruchowej ono powstaje.

    Laboratorium w założeniu będzie miało charakter środowiskowy i służyć będzie wszystkim zainteresowanym behawioralnymi badaniami na gryzoniach.

    Koordynatorem zarówno całego Centrum Doskonałości MIND, jak i Kompleksowego Stanowiska do Badań Diagnostycznych i Testowania Leków na Modelach Zwierzęcych jest prof. dr hab. Jolanta Zagrodzka.

    Podstawowe cele Sesji

    - prezentacja dorobku Instytutu Nenckiego w dziedzinie nauk behawioralnych, umożliwiająca uczestnikom Sesji zapoznanie się z jego bogatymi tradycjami, nowoczesną teraźniejszością i interesującymi perspektywami dalszych badań, zwłaszcza interdyscyplinarnych, łączących klasyczne i współczesne techniki behawioralne z innymi zaawansowanymi technikami badawczymi (wykłady)

    - prezentacja najnowszych osiągnięć w dziedzinie szeroko rozumianych nauk behawioralnych uzyskanych przez zespoły badawcze działające w innych ośrodkach naukowych na terenie całego kraju (sesja plakatowa)

    Audiencja docelowa Sesji

    - studenci i młodzi pracownicy naukowi z uczelni z terenu całej Polski, zwłaszcza osoby zainteresowane włączeniem się w prace badawcze Instytutu Nenckiego w ramach praktyk, staży, studiów doktoranckich i staży podoktorskich

    - nauczyciele, zwłaszcza akademiccy

    - pracownicy naukowi prowadzący badania doświadczalne w dziedzinie nauk behawioralnych lub/i stosujący techniki behawioralne w badaniach poświęconych innym zagadnieniom, a także osoby planujące prowadzenie takich badań w przyszłości

    - obecni i dawni pracownicy Instytutu Nenckiego oraz współpracujący z nimi uczeni z innych instytucji, oraz badacze, którzy w badaniach behawioralnych prowadzonych w Instytucie znaleźli inspirację dla swoich własnych badań

    - członkowie ciał i komisji decydujących o finansowaniu badań naukowych

    - wszelkie inne osoby zainteresowane historią i stanem obecnym nauk behawioralnych w Polsce (weterynarze, hodowcy, psychologowie, socjologowie, filozofowie, historycy nauki, dziennikarze)

    Program naukowy

    A. Sesja poranna: Historia i tradycje nauk behawioralnych w Instytucie Nenckiego

    Przewodnicząca: prof. dr hab. Jolanta Zagrodzka (Pracownia Układu Limbicznego, Zakład Neurofizjologii, Instytut Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN)

    10.30 – 11.00. Uroczyste otwarcie Sesji z wystąpieniami przedstawicieli współorganizatorów Sesji

    - Doc. dr hab. Urszula Sławińska, Wicedyrektor ds. naukowych Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN
    - Dr hab. Jan Fronk, Prodziekan ds. Organizacji Badań Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego
    - Prof. dr hab. Ewa Joanna Godzińska, Prezes Polskiego Towarzystwa Etologicznego

    11.00 – 11.35. prof. dr hab. Jerzy Andrzej Chmurzyński (Pracownia Etologii, Zakład Neurofizjologii, Instytut Nenckiego PAN: Nauki behawioralne w Instytucie Nenckiego na przestrzeni 90 lat jego istnienia. Sylwetki naukowe czterech Dyrektorów (Romuald Minkiewicz, Jan Bohdan Dembowski, Jerzy Konorski i Kazimierz Zieliński)

    11.35 – 12.00. Przerwa na kawę z możliwością oglądania plakatów

    12.00 – 12.40. prof. dr hab. Teresa Górska (Pracownia Plastyczności Układu Nerwowo-Mięśniowego, Zakład Neurofizjologii, Instytut Nenckiego PAN) i dr Kalina Burnat (Pracownia Neuroplastyczności, Zakład Neurobiologii Molekularnej i Komórkowej, Instytut Nenckiego PAN): Jerzy Konorski i jego szkoła

    12.40 – 13.15. prof. dr hab. Ewa Joanna Godzińska (Pracownia Etologii, Zakład Neurofizjologii, Instytut Nenckiego PAN): Etologia i badania zachowań społecznych w Instytucie Nenckiego

    B. Sesja plakatowa będąca jednocześnie przerwą na lunch (13.15 – 14.15)

    C. Sesja popołudniowa: Teraźniejszość i przyszłość nauk behawioralnych w Instytucie Nenckiego

    Część I. Przewodniczący: prof. dr hab. Bogdan Sadowski (Instytut Genetyki i Hodowli Zwierząt PAN, Jastrzębiec)

    14.15 – 14.20. Otwarcie sesji popołudniowej (prof. dr hab. Andrzej Wróbel, Wiceprzewodniczący Rady Naukowej Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN)

    14.20 – 14.45. prof. dr hab. Wojciech Kostowski (Zakład Farmakologii i Fizjologii Układu Nerwowego, Instytut Psychiatrii i Neurologii, Warszawa): Zwierzęce modele uzależnień

    14.45 – 15.10. dr Ewelina Knapska (Pracownia Neurobiologii Molekularnej, Zakład Neurobiologii Molekularnej i Komórkowej, Instytut Nenckiego PAN): Badania behawioralne na rzecz neurobiologii molekularnej uczenia się i pamięci

    15.10 – 15.35. dr hab. Maciej Stasiak (Pracownia Obronnych Odruchów Warunkowych, Zakład Neurofizjologii, Instytut Nenckiego PAN): Badania pamięci w Instytucie Nenckiego: obecna działalność i dokonane odkrycia

    15.35 – 16.00. Przerwa na kawę z możliwością oglądania plakatów

    Część II. Przewodniczący: prof. dr hab. Andrzej Wróbel (Pracownia Układu Wzrokowego, Zakład Neurofizjologii, Instytut Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN)

    16.00 – 16.25. dr hab. Małgorzata Węsierska (Pracownia Neuropsychologii, Zakład Neurofizjologii, Instytut Nenckiego PAN): Behawioralny model pamięci przestrzennej

    16.25 – 16.50. doc. dr hab. Julita Czarkowska-Bauch (Pracownia Procesów Reinerwacyjnych, Zakład Neurofizjologii, Instytut Nenckiego PAN): Badania behawioralne do oceny zaburzeń funkcji ruchowych dawniej i dziś

    16.50 – 17.15. mgr Ksenia Meyza (Pracownia Układu Limbicznego, Zakład Neurofizjologii, Instytut Nenckiego PAN): Spontaniczne i społeczne zachowania jako wyraz emocji

    17.15 – 17.20. Podsumowanie i oficjalne zamknięcie całej Sesji

    D. 17.20 – 18.00. Wieczór dla najwytrwalszych: możliwość dalszych dyskusji kuluarowych w budynku Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego

    Pobierz program

    Będziemy bardzo wdzięczni za dalsze jak najszersze rozpowszechnianie informacji o naszej Sesji. Prosimy o rozsyłanie oraz drukowanie i rozwieszanie załączonego plakatu informującego o Sesji we wszelkich instytucjach/uczelniach, w których zawarte w nim informacje mogłyby się spotkać z zainteresowaniem.
    Pobierz nasz plakat

    Sprawy organizacyjne

    Lokalizacja Sesji i dojazd

    Sesja odbędzie się w budynku Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego przy ul. Miecznikowa 1 w Warszawie w sali 9B, w bezpośrednim sąsiedztwie budynku Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN.

    Informację o lokalizacji i dojeździe do tego budynku można znaleźć na stronie internetowej Wydziału Biologii pod adresem http://www.biol.uw.edu.pl.
    Mapkę ściągniętą z tamtej strony załączamy też jako oddzielny plik.

    Uwaga: w tym samym dniu i w tym samym czasie (w godz. 10.30 – 17.00) w budynku Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego odbędzie się inna impreza naukowa również poświęcona między innymi naukom behawioralnym, 46 Warsztaty Biologii Ewolucyjnej (WBE) „Sexual selection and mate choice”. Nasza Sesja odbędzie się w sali 9B, w której zwykle odbywają się właśnie warsztaty WBE, co może wprowadzić pewne zamieszanie. Uczulamy więc uczestników naszej Sesji na ten problem i prosimy o zwrócenie pilnej uwagi na oznakowania i plakaty wskazujące drogę do naszej sali wykładowej (sala 9B), do naszych stojaków na plakaty oraz do miejsca, w którym podczas przerw na kawę oraz przerwy na lunch będą serwowane poczęstunki przewidziane dla naszych uczestników.
    W dniu sesji przed jej rozpoczęciem zarejestrowani uczestnicy powinni zgłosić się do stanowisk obsługi naszej sesji po plakietki identyfikacyjne, gdyż jedynie osoby noszące takie plakietki będą mogły korzystać z poczęstunków przewidzianych dla uczestników naszej Sesji.
    Oczywiście, nie mamy nic przeciwko temu, żeby w naszej sesji lub w jej wybranych wykładach brali udział również uczestnicy Warsztatów Biologii Ewolucyjnej. Serdecznie zapraszamy! Apelujemy jednak, by takie osoby jak najszybciej zarejestrowały się także jako uczestnicy naszej sesji, gdyż nasze poczęstunki zostaną przygotowane w oparciu o liczbę zarejestrowanych uczestników.

    Rejestracja uczestników

    Udział w sesji jest bezpłatny, ale liczba miejsc jest ograniczona, więc prosimy chętnych o jak najszybszą rejestrację. Poza wykładowcami oraz innymi osobami zaproszonymi przez organizatorów o uczestnictwie będzie decydować kolejność zgłoszeń.

    Formularz zgłoszenia uczestnictwa załączamy w postaci oddzielnego załącznika.

    UWAGA: Wciąż jeszcze jest możliwa rejestracja uczestników!
    Ostateczne zamknięcie rejestracji nastąpi w dniu 9 października 2008 (czwartek).

    Zgłoszenie plakatu

    Osoby pragnące zaprezentować plakat(y) proszone są o podanie na osobnym formularzu tytułu plakatu, nazwisk oraz afiliacji wszystkich współautorów w wersji polskiej oraz angielskiej (prosimy o wypełnienie osobnego formularza dla każdego plakatu). Plakaty mogą być sporządzone w języku polskim lub angielskim, ale niezależnie od języka prezentacji prosimy o tytuł i afiliację w obydwu wersjach językowych. Mile widziana będzie nie tylko prezentacja plakatów przygotowanych specjalnie na tę okazję, lecz także najnowszych plakatów przygotowanych na inne niedawne zjazdy i konferencje.

    Wypełnione formularze zgłoszenia uczestnictwa oraz zgłoszenia plakatu prosimy odesłać pocztą elektroniczną na adres e.godzinska@nencki.gov.pl lub egodzinska@wp.pl w nie przekraczalnym terminie do dnia 9 paździenika 2008.

    Uwaga: Stojaki na plakaty będą miały wymiary 100 cm (szerokość) na 118 cm (wysokość). Plakaty nie powinny być więc w zasadzie szersze niż 1 m, ale postaramy się znaleźć możliwości zaprezentowania także i szerszych plakatów, np. na dwóch sąsiednich stojakach. Mniejszy problem będzie jeśli plakaty będą wyższe niż 118 cm, bo ostatecznie będą mogły trochę wystawać poza ramy stojaka.

    Jednocześnie informujemy, iż pomimo że sesja zaczyna się o godz. 10.30, to już od 9.00 czynna będzie rejestracja, w której można będzie odebrać plakietki z nazwiskami. Już od 9.00 można też będzie rozwieszać plakaty.

    UWAGA! W czasie sesji wszelkich informacji i pomocy udzielają organizatorzy Sesji, których można rozpoznać po pomarańczowym kolorze plakietki identyfikacyjnej (przykład poniżej).

    Uczestnicy będą posiadali plakietki w kolorze zielonym.

    Posiłki

    Organizatorzy zapewniają uczestnikom bezpłatnie napoje podczas dwóch przerw na kawę.

    Osoby zainteresowane spożyciem lunchu (3 kanapki dekoracyjne + zimne i gorące napoje) są proszone o zaznaczenie tego na egzemplarzu zgłoszeniowym oraz o wpłacenie kwoty 14, – zł (czternaście złotych) na konto Sesji w terminie do 9 października 2008.

    Uwaga: liczy się data wpłynięcia na konto Sesji, więc podczas dokonywania wpłat prosimy o przewidzenie odpowiedniego wyprzedzenia.

    Nr konta: 80 1240 6003 1111 0000 4942 2766
    Bank Pekao S.A.
    ul. Krucza 24/26
    00-950 Warszawa

    Właściciel konta: Instytut Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN w Warszawie, ul. Pasteura 3, 02-093 Warszawa

    Przy dokonywaniu wpłaty należy koniecznie podać: (1) imiona i nazwiska wszystkich osób, dla których wnoszona jest opłata za lunch (2) cel wpłaty: posiłek podczas sesji Nauki behawioralne.