W roku 1992 powołano w Stanach Zjednoczonych Dana Alliance for Brain Initiatives. Stowarzyszenie to, powstałe z inspiracji znanego Noblisty prof. Jamesa Watsona, ma na celu upowszechnienie w społeczeństwie amerykańskim wiedzy o mózgu i chorobach związanych z jego zaburzeniami, oraz uświadomienie zarówno decydentom i politykom jak i zwykłym podatnikom znaczenia badań w tej dziedzinie. Przedsięwzięcie to, z założenia niedochodowe, zostało wsparte organizacyjnie i finansowo przez Charles A. Dana Foundation, która wspomaga różne inicjatywy w zakresie nauk biomedycznych np. Dana Faber Cancer Institute.
Działalność Dana Alliance w Stanach Zjednoczonych obejmuje sponsorowanie i organizowanie publicznych debat na temat chorób związanych z mózgiem, wykładów i odczytów, produkcję programów telewizyjnych i radiowych oraz wydawanie licznych publikacji popularyzujących wiedzę o mózgu. Od ubiegłego roku w całym kraju prowadzona jest narodowa kampania pod nazwą Tydzień Wiedzy o Mózgu, która skutecznie skupia uwagę mediów i społeczeństwa na problematyce związanej z badaniami układu nerwowego. Ponadto Dana Alliance organizuje specjalne spotkania z politykami mającymi wpływ na finansowanie nauki i zdrowia publicznego.
W styczniu 1997 roku podobna organizacja, także wspierana finansowo przez Charles A. Dana Foundation, powstała na terenie Europy. Została powołana podczas Światowego Forum Ekonomicznego w Davos, w Szwajcarii. Deklarację Europejskiego Stowarzyszenia na Rzecz Mózgu Dana (w załączeniu) podpisało 60 wybitnych europejskich neurobiologów, neurologów i psychiatrów. Polskę reprezentuje prof. dr hab. Małgorzata Kossut z Instytutu Biologii Doświadczalnej PAN w Warszawie.
Ze względu na odrębności językowe, Stowarzyszenie Europejskie planuje stworzenie sekcji Dana we wszystkich krajach, które zgłosiły swój akces.
W Polsce powstała grupa inicjatywna skupiona wokół Polskiego Towarzystwa Badań Układu Nerwowego , złożona z naukowców reprezentujących nauki neurobiologiczne i medyczne, którzy zgadzają się poświęcić swój czas i wiedzę na rzecz Dana.
Program działalności polskiej sekcji Dana będzie obejmował, w miarę możliwości, takie same formy aktywności, jakie uprawiają Stowarzyszenia Dana na świecie. Będziemy starali się wszystkimi dostępnymi środkami propagować wiedzę o mózgu i przyczyniać się do podniesienia społecznej świadomości znaczenia badań układu nerwowego. Pierwszy Europejski Dzień Mózgu był obchodzony 18 marca 1998 w wielu krajach Europy, także u nas. W kolejnych latach kampanie edukacyjne obejmowały wszystkie media (audycje radiowe i telewizyjne, artykuły w prasie, wywiady z naukowcami, lekarzami, terapeutami), a także cykle otwartych wykładów w wybranych miastach, odrębne dla młodzieży w wieku licealnym i na odpowiednim dla niej poziomie, oraz dla dorosłych zainteresowanych problematyką badań nad mózgiem i chorób z nim związanych.
W roku 2003, od 10 do 17 marca, obchodzić będziemy kolejny Światowy Tydzień Mózgu. W programie akcji w Warszawie znajdą się następujące wykłady otwarte: "Wykrywanie nieprawdy", "Chcesz kontrolować swój mózg jak jogini ? O neurotechnologicznych metodach w praktyce medycznej", "Objawy nerwicowe: naturalne zjawisko czy choroba ?", "Odbudowa funkcji poznawczych po uszkodzeniu mózgu" oraz "Czy komórki macierzyste mogą naprawić mózg". Odbędą się one w Sali Lustrzanej Pałacu Staszica. Ponadto przewidziany jest konkurs dla młodzieży na temat "Co wpływa na nasze odbieranie świata - czy można w sposób kontrolowany manipulować zmysłami". Tydzień Mózgu zakończy spotkanie w Kawiarni Naukowej Polityki poświęcone podświadomości.
Podobna do naszej kampania edukacyjna na terenie Stanów Zjednoczonych przyniosła znaczące zwiększenie nakładów z budżetu federalnego na badania mózgu. Taki jest też długoplanowy cel tej akcji w krajach Europy, przy czym chodzi zarówno o budżety poszczególnych państw, jak i budżet Unii Europejskiej.
Poprzez badania normalnego mózgu oraz jego chorób i upośledzeń,
badacze mogą udoskonalić rozwój naszych dzieci i pomóc im rozwinąć pełnię
ich możliwości, mogą wzbogacić życie dorosłych i zwiększyć prawdopodobieństwo
szczęśliwej starości. Aby tego dokonać, chcemy w ciągu najbliższych dziesięciu
lat osiągnąć następujące cele:
- Pogłębić wiedzę o rozwoju mózgu, przed i po urodzeniu; stworzyć nowe sposoby zapobiegania i leczenia rozwojowych upośledzeń wzroku, słuchu, czytania i uczenia się.
- Zidentyfikować czynniki regulujące wzrost komórek i włókien nerwowych; stworzyć nowe metody indukowania regeneracji po uszkodzeniach rdzenia kręgowego i mózgu.
- Zidentyfikować geny odpowiedzialne za rodzinne formy schizofrenii i choroby maniakalno-depresyjnej, odkryć w jaki sposób geny wywołują te choroby.
- Stworzyć nowe sposoby uśmierzania bólu i zwalczania uzależnień.
- Rozwinąć wiedzę o regulacji genetycznej i funkcji cząsteczek pozwalających na porozumiewanie się komórek nerwowych ze sobą, poznać ich rolę w chorobach mózgu.
- Zidentyfikować czynniki powodujące encefalopatie gąbczaste ( w tym gąbczastą encefalopatię bydła i chorobę Creutzfelda-Jakoba) i ich sposoby zakażania; stworzyć testy na wczesne wykrywanie zakażenia przez te czynniki.
- Określić, w jaki sposób aktywność mózgu ludzkiego tworzy percepcje, emocje, myśl i język; wyjaśnić mózgowe mechanizmy pamięci i przyczyny jej utraty.
- Opracować terapie ograniczające szkody wywoływane przez wylew i inne rodzaje uszkodzeń mózgu, zaprojektować nowe formy rehabilitacji i pomocy w powrocie do zdrowia.
- Opracować nowe test do wczesnego wykrywania stwardnienia rozsianego, padaczki, chorób motoneuronów i choroby Alzheimera oraz nowych terapii tych chorób.
- Udoskonalić sposoby leczenia choroby Parkinsona, w tym transplantacji komórek nie pochodzących z płodów.
Aby uczcić wkład uczonych Europejskich w badania zdrowego i chorego mózgu; aby uznać osiągnięcia badań mózgu ale i ogromne wyzwania, jakie przed nimi pozostają; i aby podjąć odpowiedzialność za informowanie społeczeństwa o postępie badań i ich osiągnięciach, my niżej podpisani, powołujemy Europejskie Stowarzyszenie na rzecz Mózgu DANA.
Ofiarowujemy Stowarzyszeniu naszą pomoc w wysiłkach na rzecz propagowania wiedzy o mózgu I podnoszenia społecznej świadomości znaczenia badań mózgu dla wzbogacenie ludzkiego życia i zrozumienia chorób i upośledzeń układu nerwowego, które sprawiają tyle nieszczęść i pociągają za sobą tyle społecznych kosztów.
The Dana Alliance for Brain Initiatives
Chairman: David Mahoney
European Dana Alliance for the Brain
Chairman: C. Blakemore
Stowarzyszenie na Rzecz Krzewienia Wiedzy o Mózgu "DANA"
Prof. Maria Barcikowska
Prof. Andrzej Członkowski
Prof. Jerzy Duszyński
Prof. Andrzej Friedman
Prof. Anna Grabowska
Prof. Irena Hausmanowa-Petrusewicz
Prof. Bożena Kamińska
Prof. Witold Karczewski
Prof. Małgorzata Kossut
Prof. Marek Kowalczyk
Prof. Jerzy Łazarewicz
Prof. Maciej Nałęcz
Prof. Edmund Przegaliński
Prof. Stanisław Pużyński
Prof. Jolanta Skangiel-Kramska
Prof. Andrzej Szczudlik
Prof. Jerzy Vetulani
Prof. Andrzej Wróbel
Doc. Jolanta Zagrodzka